بابک صدرایی
به سایت من خوش آمدید

برخی خریدها در بازار خودرو از ترس جهش قیمت است

https://babaksadraei.com/
49

بازار خودروهای وارداتی و داخلی طی ماه های اخیر با آشفتگی روبه رو شده است و قیمت ها به شکل چشم گیری افزایش داشته اند. در این شرایط مشخص نیست خودرو تا چه اندازه ظرفیت افزایش قیمت را دارد و مشتریان تا چه زمانی اقدام به خرید خواهند کرد. با افزایش قیمت خودرو آیا شاهد بهبود وضعیت قطعه سازان خواهیم بود یا عکس این ماجرا اتفاق خواهد افتاد و بازار با کاهش تقاضا و حتی با توقف خرید روبه رو خواهد شد؟بسیاری معتقدند افزایش قیمت خودرو امری اجتناب ناپذیر است و به دلیل تورم شدید و افزایش قیمت مواد اولیه و نرخ ارز قیمت ها ناچارا باید افزایش پیدا کند. اما کسی هنوز به این پرسش پاسخ نداده است. در این صورت مشتریانی که با کاهش قدرت خرید روبه رو شده اند، چگونه می توانند خودروهایی را که تا چند برابر افزایش قیمت داشته اند، خریداری کنند؟در همین زمینه با بابک صدرایی، کارشناس و فعال صنعت خودرو به گفت‎وگو پرداختیم. وی معتقد است افزایش قیمت خودرو و ادامه روند افزایش قیمت در جایی بازار را متوقف خواهد کرد و باعث ایجاد یک بحران بزرگ برای صنعت خودرو خواهد شد.درحال‎حاضر بازار خودرو کشور چه در بخش خودروهای داخلی و چه در بخش خودروهای خارجی را چگونه ارزیابی می کنید؟ به نظر شما در شرایط فعلی واکنش خریداران به بازار چگونه است؟بازار خودرو در شرایط فعلی و با توجه به وضعیتی که درخصوص ارز پیش آمد، با یک شوک بسیار بزرگ روبه‎رو شده است و این شوک همچنان ادامه دارد. در این شرایط کسانی که از بازار خودرو خرید می کنند، دو دسته هستند؛ برخی افراد برای سرمایه گذاری اقدام به خرید خودرو می کنند، به این امید که بتوانند از این بازار آشفته منفعتی کسب کرده و امیدوار باشند این افزایش قیمت خودروها همچنان ادامه پیدا کند. دسته دیگر، کسانی هستند که به اجبار یا از ترس اقدام به خرید می کنند. این افراد معتقد هستند اگر امروز اقدام به خرید خودرو نکنند، در ماه های آینده مجبور هستند هزینه بیشتری برای همان خودرو بپردازند. قطعا این افراد از روی ترس و نیاز شدیدی که به خودرو دارند، اقدام به خرید می کنند. به نظر شما این خریدوفروش خودرو تا کجا ادامه پیدا می کند؟ ظرفیت بازار چه اندازه است و قیمت ها چقدر افزایش می یابند؟ مردم همچنان اقدام به خرید می کنند یا از خرید خودرو دست می کشند؟درحال‎حاضر افزایش قیمتی که در بازار خودرو وجود دارد و عده‎ای نیز به آن دامن می‎زنند، با افزایش درآمد مردم همراه نیست و تناسبی با اندازه جیب مردم ندارد. اقشار خریدار خودروهای مصرفی، افراد کارمند و حقوق‎بگیر جامعه هستند که متاسفانه متوسط دستمزدشان همراه با این گرانی ها افزایش نیافته است. این وضعیت در بازار در جایی متوقف می شود و قطعا خریدی در آن انجام نخواهد شد و شاهد ایجاد مشکل و بحران شدید در این زمینه خواهیم بود.راه حل گرفتار نشدن در بحران تقاضا در شرایط فعلی جامعه چیست؟در این وضعیت، شرکت های خودرویی باید شرایط مناسب فروش اقساطی برای خریداران فراهم کنند. البته با توجه به قیمت دلار که هر روز درحال افزایش و نوسان است، کسی حاضر نمی شود خودرو را به صورت اقساطی بفروشد، چراکه ارزش پول در طول زمان کاهش پیدا می کند. قطعا اگر با این وضعیت پیش برود، فروش توقف خواهد داشت و افت شدید تقاضا گریبان گیر خودروسازان خواهد شد. این مساله می تواند در کنار تهدیدهای دیگر مانند بحران تامین قطعه صنعت خودرو کشور را با مشکلات سنگینی روبه رو کند. کاهش تقاضا برای خودرو در کشور معمولا با کاهش قیمت همراه نیست. دلیل این مساله چیست و چه تفاوت‎هایی بین بازار ایران با سایر کشورها وجود دارد؟ آیا این موضوع به زیرساخت های اقتصادی و تفاوت نوع معاملات در کشور ما با کشورهای دیگر برمی‎گردد؟ داستان از این قرار است که خودروسازان با مشکلات متعددی روبه رو هستند. نخست آنکه اصولا هر خودرویی در ایران، ارزبری خاص خود را دارد. حتی خودرویی مانند پراید که گفته می شود صددرصد داخلی است، 15 تا 20درصد ارزبری دارد و وابسته به خارج کشور است. در کنار این، برخی خودروها صددرصد ریشه ارزی دارند و قیمت آن به نرخ دلار که مدام در حال نوسان بوده، وابسته است.اگر ارز 4200تومانی هم حذف و دلار آزاد برای خودروسازان جایگزین آن شود، چاره ای برای خودروسازان باقی نمی ماند و قیمت ها بالا می روند. یک بخش دیگر قطعه سازان هستند. سال هاست به دلایل اقتصادی و سیاسی آن ها را وادار کرده اند از حاشیه سودشان کم کنند و قیمت ها را بالا نبرند.درحال‎حاضر دیگر توان و ظرفیت وجود ندارد و وقتی که قیمت ها یک‎باره و به‎صورت تصاعدی در کشور بالا می روند، قطعه ساز نیز دیگر نمی تواند به کار خود ادامه دهد و مجبور است قیمت ها را افزایش بدهد. حتی اگر دستمزدها را افزایش ندهد، قیمت مواد اولیه و هزینه های لجستیک آن ها آن قدر افزایش یافته است که چاره ای جز افزایش قیمت ها ندارند. پس درنتیجه اتفاقی که افتاده این است قیمت خودرو همچنان بالا می رود. بنابراین یک جریان متفاوت با بحث عرضه‎وتقاضا در بخش خودرو وجود دارد، تقاضا در بازار کاهش پیدا کرده اما از طرف دیگر خودروساز هم نمی تواند قیمت ها را کاهش دهد یا ثابت نگه دارد.قطعه ساز یک‎باره باید قیمت را افزایش دهد، چراکه مسائل ارزی برای آن ها وجود دارد و هزینه های سربارشان افزایش یافته است. هرچقدر خطوط تولید قطعه سازان کمتر تولید کنند، هزینه های سربارشان افزایش پیدا می کند. پس راهی جز افزایش قیمت یا نگه داشتن قیمت افزایش یافته را ندارند.خودروسازان تقاضای آزادسازی قیمت را دارند. از یک سو هم آزادسازی قیمت ارز را داریم که قطعه سازان معتقد هستند، با ادامه این روند صنعت قطعه کشور نابود می شود. چگونه باید بین این دو توازن ایجاد شود؟ آیا باید قیمت گذاری آزاد شده یا قیمت ارز مانند گذشته دولتی محاسبه شود؟قطعا اگر آزادسازی نرخ ارز انجام شود، بازار توقف می کند. یعنی یک خودروی داخلی ممکن است بالای 100میلیون تومان در بازار عرضه شود. از یک طرف اگر محدودیت ارزی ایجاد شود، شاید تولید ارزبری بسیار کاهش یابد. این مساله تیغ دو لبه است. هر تصمیمی که گرفته شود، شرایط خاص خود را ایجاد می کند. اما اتفاقی که می افتد این است خودروهایی که ارزبری کمتری دارند، کمتر افزایش قیمت پیدا می کنند و درنتیجه شانس ماندگاری بیشتری در چرخه بازار را دارند.به نظر می رسد شرایط جنگی به وجود می آید. در شرایط جنگ به اجبار باید یک سری مسائل و مشکلات را تحمل کرد. سطح توقعات پایین می آید و مردم مجبور هستند خودروهای ایرانی را با قیمت های بالاتری خریداری کنند. اما خودروهای وارداتی و خودروهایی که ریشه ارزی بالایی دارند، جهش بیشتری در قیمت را تجربه خواهند کرد و به این ترتیب از دسترس عموم خارج می شوند. ضمن این‎که برای یک قشر نیز خرید این خودروها غیرمنطقی می شود.آزادسازی قیمت خودرو چه تاثیری بر بازار فروش خودروهای چینی دارد؟ باتوجه به این‎که عملا خودروهای وارداتی از چرخه بازار خارج می شوند (زیرا ورود آنها ممنوع بوده و قیمت این خودروها هم به شدت افزایش پیدا کرده) اتفاقی که برای خودروهای چینی می افتد این است شانس دارند گزینه جایگزین خرید برای کسانی که قصد داشتند در ماه های گذشته خودروهای کره ای، ژاپنی و اروپایی خریداری کنند، شوند اما در هر صورت بسیاری از خودروهای وارداتی حذف می شوند و برخی خودروهای تولید داخل هم به حدی از افزایش قیمت می رسند که بازار دیگر کشش منطقی افزایش قیمت برای آن ها را ندارد.اگر واردات خودرو در این شرایط آزاد شود و تعرفه خودروها هم هر سال کاهش پیدا کند، چه اتفاقی برای بازار خودروهای وارداتی می افتد؟اگر قیمت آزاد شود و تعرفه هم طی چند سال کاهش پیدا کند، باتوجه به قیمت دلار که در بازارآزاد مثلا 10هزار تومان خریداری می شود، قیمت ها سربه فلک خواهند زد، حالا هرچقدر هم که تعرفه را کاهش دهند. با شرایط دلار، واردات خودرو برای یک جریان خیلی خاص محدود می شود. یعنی خودرو تنها برای کسانی وارد می شود که عطش خرید خودروی خارجی دارند. شما در نظر بگیرید یک خودروی اکونومی در خارج کشور که 20هزار دلار قیمت دارد، قیمت اولیه اش در کشور ما 200میلیون تومان می شود. اگر عوارض آن را 50درصد هم حساب کنیم، قیمت آن به 300میلیون تومان می رسد. به این قیمت باید هزینه های متفرقه و سود را هم اضافه کنید که حدودا 380 میلیون تومان خواهد شد. یعنی یک خودرو سراتو یا النترا که در کشورهای دیگر یک خودرو اکونومی محسوب می شود، با تعرفه 45درصدی باید حدود 400 میلیون تومان برای خرید آن پرداخت کرد. در حالی که پیش از این بحران، با این قیمت می توانستید ‎ یک خودرو لوکس خریداری کرد. آیا این قیمت ها منطقی هستند؟ در این شرایط چینی ها باز هم رده وسط را خواهند داشت یا شاهد ارتقای چینی ها به مرحله بالاتر خواهیم بود؟در این شرایط کسانی که تا قبل از این آشفتگی بازار خریدار خودروهای کره ای و ژاپنی بودند، به اجبار به سمت خرید خودروهای چینی می آیند. یعنی چینی ها جایگزین بازار وارداتی ها خواهند شد.

ادامه مطلب
سقوط خصوصی‌ها در خودروسازی